Marathi Insight: May 19, 2026

# **नागपूर: विकासाच्या नव्या दिशा! वाहतूक, पाणी आणि कचरा व्यवस्थापनात क्रांती घडवणार शहर**

**नागपूर:** महाराष्ट्राची उपराजधानी नागपूर शहर विकासाच्या मार्गावर वेगाने पुढे जात असून, पायाभूत सुविधा, वाहतूक व्यवस्थापन, पाणीपुरवठा आणि कचरा व्यवस्थापनात मोठे बदल घडवून आणण्यासाठी अनेक महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प हाती घेण्यात आले आहेत. शहराच्या विकासाला नवी दिशा देणारे हे प्रकल्प नागपूरकरांच्या जीवनात सकारात्मक बदल घडवतील अशी अपेक्षा आहे.

**प्रकल्पांविषयी सविस्तर माहिती:**

* **’नवीन नागपूर’ प्रकल्प:** मुंबईतील बीकेसीच्या धर्तीवर, मिहान आणि समृद्धी महामार्गालगत सुमारे १७१० एकरवर ‘नवीन नागपूर’ हा महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प साकारत आहे. या प्रकल्पासाठी ६,५०० कोटी रुपयांचा खर्च अपेक्षित असून, हुडकोकडून कर्ज घेतले जात आहे. ‘नवीन नागपूर’ हे भविष्यकालीन शहर असून, ते स्टार्टअप्स, एमएसएमई, तंत्रज्ञान कंपन्या आणि आंतरराष्ट्रीय सेवा प्रदात्यांसाठी एक केंद्र बनेल. यात एकात्मिक पायाभूत सुविधा, हाय-कॅपॅसिटी रस्ते आणि हरित कॉरिडॉर यांचा समावेश असेल.

* **वाहतूक व्यवस्थापनातील सुधारणा:** शहराची वाढती लोकसंख्या आणि वाहनांची वाढती संख्या लक्षात घेता, वाहतूक कोंडीवर मात करण्यासाठी अनेक उपाययोजना राबवल्या जात आहेत. इतवारी बाजारात महाराष्ट्रातील पहिले मल्टीलेव्हल रोबोटिक पार्किंग सुरू करण्यात आले आहे, ज्यामुळे पार्किंगची समस्या सुटण्यास मदत होईल. तसेच, स्मार्ट सिटी मिशन अंतर्गत डिजिटल ट्रॅफिक मॉनिटरिंग सिस्टिम आणि इंटेलिजंट इंटिग्रेटेड ट्रॅफिक मॅनेजमेंट सिस्टिम (IITMS) द्वारे वाहतूक नियंत्रणात आणली जात आहे. १३,७४८ कोटींचा आऊटर रिंगरोड प्रकल्पही शहराबाहेरील वाहतूक वळवण्यासाठी महत्त्वाचा ठरेल.

* **पाणीपुरवठा आणि व्यवस्थापन:** काटोल तालुक्यातील लाडगाव येथे सौरऊर्जेवर आधारित पाणीपुरवठा योजनेने राष्ट्रीय स्तरावर आदर्श निर्माण केला आहे. या योजनेमुळे अत्यल्प खर्चात २४ तास सुरक्षित पिण्याचे पाणी उपलब्ध होत आहे. याशिवाय, ग्रामीण पाणीपुरवठा विभागामार्फत ८२ कोटींहून अधिक रकमेचा टंचाई आराखडा तयार करण्यात आला असून, जिल्ह्यातील पाणीटंचाई निवारणासाठी विविध उपाययोजना प्रस्तावित आहेत.

* **घनकचरा व्यवस्थापन:** नागपूर शहरात घनकचरा व्यवस्थापनासाठी नेदरलॅंड्सच्या कंपनीसोबत ३१९ कोटी रुपयांचा प्रकल्प उभारण्यात येत आहे. या प्रकल्पातून सीएनजी व बायोगॅसची निर्मिती केली जाईल आणि त्याचा काही वाटा महापालिकेला मिळणार आहे. शहरातून दररोज निघणाऱ्या कचऱ्यावर प्रक्रिया करून पर्यावरणपूरक ऊर्जा निर्मितीचे उद्दिष्ट आहे.

हे सर्व प्रकल्प नागपूर शहराला एक आधुनिक, सुव्यवस्थित आणि प्रगत शहर बनवण्यासाठी महत्त्वपूर्ण योगदान देतील. नागपूरकरांना चांगल्या पायाभूत सुविधा मिळतील आणि शहराच्या आर्थिक विकासालाही चालना मिळेल अशी अपेक्षा आहे.