Featured Insight: Apr 30, 2026

**नागपूर: विकासाच्या नव्या दिशेने वाटचाल! पायाभूत सुविधांमध्ये मोठी झेप**

नागपूर शहर आज विकासाच्या नव्या पर्वात प्रवेश करत आहे. पायाभूत सुविधा, स्मार्ट सिटी प्रकल्प आणि स्वच्छ ऊर्जेवर लक्ष केंद्रित करून, नागपूर एक आधुनिक आणि प्रगत शहर म्हणून उदयास येत आहे. नागरिकांच्या जीवनात सकारात्मक बदल घडवून आणण्यासाठी अनेक महत्त्वपूर्ण योजनांवर वेगाने काम सुरू आहे.

**नागपूरमधील प्रमुख घडामोडी:**

* **स्मार्ट सिटी प्रकल्प अडचणीत:** नागपूर स्मार्ट सिटी 2.0 ची अंमलबजावणी अनिश्चिततेच्या गर्तेत सापडली आहे. राज्य सरकारने स्पेशल पर्पज व्हेईकल (SPV) रद्द केल्याने पुढील टप्प्यासाठी स्पष्ट आराखडा नाही. शहराचे पाळत ठेवणारे नेटवर्कही बिघडले असून, हजारो कॅमेरे बंद आहेत, ज्यामुळे शहराच्या सुरक्षेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
* **पायाभूत सुविधांना गती:** केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी आणि मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या नेतृत्वाखाली नागपूरच्या शहरी पायाभूत सुविधांमध्ये मोठे बदल घडवले जात आहेत. या उपक्रमांतर्गत, प्रत्येक एक लाखाच्या लोकसंख्येमागे एक संघटित बाजारपेठ विकसित केली जाईल. यामुळे रस्त्यांवरील अतिक्रमणे कमी होण्यास मदत होईल आणि विक्रेत्यांना चांगल्या सुविधा मिळतील.
* **अनधिकृत फेरीवाल्यांसाठी कायमस्वरूपी उपाय:** रस्त्यांवरील अतिक्रमण आणि फेरीवाल्यांच्या समस्येवर कायमस्वरूपी तोडगा काढण्यासाठी समर्पित फेरीवाला क्षेत्रे (hawker zones) तयार केली जात आहेत. यात योग्य निवारे, स्वच्छता, प्रकाश व्यवस्था आणि कचरा व्यवस्थापनाचा समावेश असेल.
* **नवीन प्रकल्पांमध्ये पार्किंग अनिवार्य:** सर्व नवीन बांधकाम प्रकल्पांमध्ये पार्किंगची सुविधा अनिवार्य करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. विशेषतः व्यावसायिक संकुले, मॉल आणि दाट लोकवस्तीच्या भागात हे नियम लागू होतील, ज्यामुळे रस्त्यांवरील पार्किंगचा गोंधळ कमी होण्यास मदत होईल.
* **सौर ऊर्जेचा वाढता वापर:** नागपूर मेट्रोने रेल्वे ट्रॅकच्या मध्ये सौर पॅनेल बसवून एक अभिनव उपक्रम राबवला आहे. यामुळे दरवर्षी मोठ्या प्रमाणात वीज निर्मिती होईल आणि कार्बन उत्सर्जन कमी होण्यास मदत होईल. याव्यतिरिक्त, वाहतूक सिग्नलवर सौर छताच्या शेड्स बसवण्याचा प्रस्ताव आहे, ज्यामुळे प्रवाशांना उन्हापासून दिलासा मिळेल आणि वीजही निर्माण होईल.
* **शहराच्या विकासासाठी भरीव निधी:** नागपूर महानगरपालिकेने २०२६-२७ या आर्थिक वर्षासाठी ५,५४१.३१ कोटी रुपयांचे अर्थसंकल्पीय अंदाजपत्रक सादर केले आहे. यामध्ये रस्ते, पाणीपुरवठा, आरोग्यसेवा, पथदिवे आणि घनकचरा व्यवस्थापन यावर भर देण्यात आला आहे. तसेच, नागपूरला राष्ट्रीय ‘ग्रोथ हब’ म्हणून विकसित करण्यासाठी ५,००० कोटी रुपयांच्या विशेष प्रकल्पाची घोषणा करण्यात आली आहे.
* **आयटी हब म्हणून विकास:** महाराष्ट्र सरकार ‘महाSTRIDE’ प्रकल्पांतर्गत नागपूरला मध्य भारतातील माहिती तंत्रज्ञान (IT) आणि IT-सक्षम सेवांचे केंद्र म्हणून विकसित करत आहे.

नागपूरकरांनो, आपल्या शहराच्या विकासात सक्रिय योगदान द्या आणि हे शहर प्रगतीपथावर कसे पुढे जाईल यासाठी प्रयत्न करा.