Featured Insight: Apr 29, 2026

**नागपूर: भविष्याच्या दिशेने झेपावणारे नवे नागपूर: आयटी हब म्हणून विकास आणि स्मार्ट सिटी प्रकल्प**

**नागपूर:** विदर्भाची आर्थिक राजधानी म्हणून ओळखले जाणचे नागपूर शहर आता एका नव्या उंचीवर पोहोचण्यासाठी सज्ज झाले आहे. ‘नवे नागपूर’ प्रकल्पाच्या माध्यमातून शहर एक जागतिक दर्जाचे कॉर्पोरेट केंद्र म्हणून विकसित होत आहे, तर दुसरीकडे ‘स्मार्ट सिटी’ प्रकल्पाने शहराच्या पायाभूत सुविधांमध्ये क्रांती घडवली आहे. या दोन्ही योजनांमुळे नागपूरची ओळख एक आधुनिक आणि तंत्रज्ञानाने परिपूर्ण शहर म्हणून निर्माण होत आहे.

**’नवे नागपूर’ आणि आयटी हबची नवी ओळख:**

* **विस्तृत विकास:** ‘नवे नागपूर’ प्रकल्प सुमारे १,७१० एकरवर पसरलेला असून, हा या भागातील सर्वात मोठ्या सुनियोजित शहरी उपक्रमांपैकी एक आहे.
* **उच्च तंत्रज्ञानाचे केंद्र:** या प्रकल्पांतर्गत नागपूरला एक हाय-टेक, जागतिक स्तरावर स्पर्धात्मक शहर म्हणून विकसित केले जात आहे, जे स्टार्ट-अप्स, एमएसएमई (MSMEs), तंत्रज्ञान कंपन्या आणि आंतरराष्ट्रीय सेवा प्रदात्यांना आकर्षित करेल.
* **MahaSTRIDE प्रकल्पाचे उद्दिष्ट:** महाराष्ट्र शासनाच्या MahaSTRIDE प्रकल्पाअंतर्गत नागपूरला मध्य भारतातील माहिती तंत्रज्ञान (IT) आणि IT-सक्षम सेवांचे (ITeS) केंद्र म्हणून विकसित केले जात आहे.
* **गुंतवणुकीला प्रोत्साहन:** या नव्या विकासामुळे नागपूर हे बंगळूरु, हैदराबाद, पुणे आणि चेन्नई यांसारख्या शहरांतील आयटी गुंतवणुकीचा एक महत्त्वाचा पर्याय म्हणून उदयास येत आहे.
* **रोजगार निर्मिती:** ‘नवे नागपूर बिझनेस डिस्ट्रिक्ट’ प्रकल्पामुळे ज्ञान-आधारित उद्योग आणि स्टार्टअप्समध्ये पाच लाखांहून अधिक रोजगाराच्या संधी निर्माण होण्याची अपेक्षा आहे.

**स्मार्ट सिटी: पायाभूत सुविधांमध्ये सुधारणा:**

* **प्रगतीशील प्रकल्प:** नागपूर स्मार्ट आणि सस्टेनेबल सिटी डेव्हलपमेंट कॉर्पोरेशन लिमिटेड (Nagpur Smart and Sustainable City Development Corporation Ltd) अंतर्गत २०१७ ते २०२६ या काळात ४५ प्रकल्प पूर्ण झाले आहेत.
* **पूर्व नागपूरचा कायापालट:** या प्रकल्पांमुळे पardi, Punapur, Bharatwada आणि Bhandewadi या पूर्व नागपूरच्या भागांमध्ये सिमेंट रस्ते, पूल, अंडरपास, सांडपाणी प्रक्रिया प्रकल्प, पोलीस आणि अग्निशमन केंद्रे, बहु-कौशल्य केंद्रे आणि परवडणाऱ्या घरांच्या प्रकल्पांनी पायाभूत सुविधांमध्ये लक्षणीय सुधारणा केली आहे.
* **आधुनिक सुविधा:** ई-बस, ई-रिक्षा, स्मार्ट शाळा, ई-लायब्ररी, रोबोटिक सीवर क्लीनर आणि स्मार्ट बिन्स यांसारख्या सुविधांमुळे शहराच्या जीवनशैलीत बदल झाला आहे.

या सर्व विकासात्मक घडामोडींमुळे नागपूर शहर खऱ्या अर्थाने ‘भविष्याच्या दिशेने वाटचाल’ करत आहे. नागपूरकरांनी या बदलांचा अनुभव घ्यावा आणि विकासात सक्रिय योगदान द्यावे, असे आवाहन आहे.