नागपूरकरहो, सावध रहा! सायबर गुन्हेगारांचे नवे डावपेच, फसवणुकीचे सत्र सुरूच!

**नागपूर:** तंत्रज्ञानाच्या युगात सायबर गुन्हेगारीने (Cyber Crime) नागपूर शहरात थैमान घातले आहे. रोज नवनवीन पद्धती वापरून नागरिकांना लुबाडण्याचे प्रकार वाढत आहेत. विशेषतः ज्येष्ठ नागरिकांपासून ते तरुण पिढीपर्यंत सर्वच जण या सायबर भामट्यांचे लक्ष्य बनत आहेत. ऑनलाईन गेमिंग, कर्ज देणारे ॲप्स, नोकरीचे आमिष, किंवा बनावट वेबसाईट अशा विविध मार्गांनी हे गुन्हेगार तुमची आयुष्यभराची कमाई एका क्षणात लंपास करू शकतात.

अलीकडील आकडेवारीनुसार, नागपूर शहरात सायबर गुन्ह्यांमध्ये मोठी वाढ झाल्याचे दिसून येते. पूर्वी जिथे वर्षाला शंभर-सव्वाशे गुन्हे नोंदवले जात होते, तिथे आता ही संख्या दुप्पट-तिप्पट झाली आहे. धक्कादायक बाब म्हणजे, फसवणुकीचे प्रकार इतके वाढत आहेत की, नागपूर ग्रामीण पोलिसांच्या हद्दीतही आता आक्षेपार्ह सोशल मीडिया पोस्ट आणि धार्मिक भावना भडकवणाऱ्या पोस्ट्स विरोधात कारवाई सुरू झाली आहे.

**सायबर गुन्हेगारांचे नवे डावपेच:**

सायबर गुन्हेगार दिवसेंदिवस अधिक हुशार होत चालले आहेत. ते अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून लोकांना फसवण्याचा प्रयत्न करत आहेत. काही प्रमुख प्रकार खालीलप्रमाणे आहेत:

* **ऑनलाइन आर्थिक फसवणूक:** प्रॉपर्टी डीलरच्या खात्यातून पावणे पाच लाखांची फसवणूक झाल्याचे नुकतेच उघडकीस आले आहे. अनेकदा बनावट ट्रेडिंग कंपन्यांच्या आमिषाने लोकांना लाखो रुपयांचा गंडा घातला जातो.
* **कर्ज देणाऱ्या ॲप्सद्वारे फसवणूक:** ‘मस्त मनी’ सारख्या ॲप्सद्वारे नागरिकांची मोठ्या प्रमाणात फसवणूक झाल्याचे समोर आले आहे. ही ॲप्स झटपट कर्ज देण्याचे आमिष दाखवून लोकांची माहिती चोरतात आणि नंतर त्यांना ब्लॅकमेल करतात.
* **नोकरी आणि गुंतवणुकीचे आमिष:** ऑनलाइन गेमिंगच्या व्यवसायाच्या नावाखाली अनेकांना कोट्यवधी रुपयांना गंडा घालण्यात आला आहे. तसेच, बनावट वेबसाईट आणि लिंकद्वारेही फसवणुकीचे प्रकार घडत आहेत.
* **डिजिटल अटक:** विशेषतः ज्येष्ठ नागरिकांना लक्ष्य केले जात आहे. त्यांना ‘तुमच्या खात्यातून हवाला व्यवहार झाला आहे’ किंवा ‘तुम्ही दहशतवाद्यांना निधी पुरवला आहे’ अशा धमक्या देऊन घाबरवले जाते आणि त्यांच्याकडून पैसे उकळले जातात.
* **ओटीपी आणि लिंकशिवाय होणारी फसवणूक:** काही गुन्हेगार तर ओटीपी किंवा कोणतीही लिंक न पाठवता थेट खात्यातून कोट्यवधी रुपये गायब करण्यात यशस्वी झाले आहेत. हे अत्यंत चिंताजनक आहे कारण या प्रकारात सायबर गुन्हेगार अधिक अत्याधुनिक झाले आहेत.

**नागरिकांनी काय करावे? (निष्कर्ष)**

सायबर गुन्हेगारांपासून स्वतःचे संरक्षण करण्यासाठी सतर्क राहणे अत्यंत आवश्यक आहे. खालील गोष्टींची काळजी घेतल्यास तुम्ही फसवणूक टाळू शकता:

* **अनोळखी कॉल्स, मेसेज आणि लिंक्सपासून सावध रहा:** कोणत्याही अनोळखी नंबरवरून आलेल्या कॉल, मेसेज किंवा लिंकवर विश्वास ठेवू नका.
* **OTP, PIN आणि पासवर्ड गोपनीय ठेवा:** तुमचा OTP, UPI PIN, ATM PIN किंवा इतर कोणताही पासवर्ड कोणाशीही शेअर करू नका.
* **मजबूत आणि वेगळे पासवर्ड वापरा:** प्रत्येक ऑनलाइन खात्यासाठी वेगवेगळे आणि मजबूत पासवर्ड वापरा.
* **सॉफ्टवेअर अपडेटेड ठेवा:** तुमचा मोबाईल, कॉम्प्युटर आणि इतर उपकरणे नेहमी अपडेटेड ठेवा.
* **वैयक्तिक माहिती शेअर करू नका:** सोशल मीडियावर किंवा अनोळखी व्यक्तींना तुमचा पत्ता, फोन नंबर, बँक खाते क्रमांक यासारखी संवेदनशील माहिती देऊ नका.
* **जागरूक रहा:** सायबर गुन्हेगारीबद्दल सतत माहिती मिळवत रहा आणि इतरांनाही जागरूक करा.

नागपूर पोलीस सायबर गुन्हे रोखण्यासाठी सतत प्रयत्नशील आहेत. मात्र, नागरिकांची जागरूकता आणि सतर्कता हीच सर्वात मोठी सुरक्षा आहे. जर तुम्ही कोणत्याही सायबर फसवणुकीचे बळी ठरला असाल, तर त्वरित पोलिसांशी संपर्क साधा. लक्षात ठेवा, सुरक्षित डिजिटल भविष्य आपल्या हातात आहे!