नागपूर : सायबर गुन्हेगारीचा विळखा घट्ट, लाखोची फसवणूक सर्वसामान्यांच्या कष्टावर गदा!
नागपूर शहरात सायबर गुन्हेगारीचा आलेख दिवसेंदिवस वाढत चालला आहे. ऑनलाइन ट्रेडिंग, नोकरीचे आमिष, लॉटरीचे फसवे संदेश आणि इतर विविध प्रकारांनी नागरिकांची फसवणूक करण्याचे प्रमाण चिंताजनक पातळीवर पोहोचले आहे. नागपूर सायबर पोलिसांनी यावर नियंत्रण मिळवण्यासाठी विशेष मोहिम आखली असून, नागरिकांना सतर्क राहण्याचे आवाहन केले आहे.
मागील काही महिन्यांचा आढावा घेतल्यास, सायबर गुन्हेगारीमुळे नागरिकांचे लाखो रुपयांचे नुकसान झाल्याचे स्पष्ट होते. विशेषतः ऑनलाइन ट्रेडिंगच्या नावाखाली फसवणूक झाल्याची अनेक प्रकरणे समोर आली आहेत. याशिवाय, बनावट बँक खाती, एटीएम, सिमकार्ड्स वापरून मोठ्या प्रमाणात सायबर घोटाळे उघडकीस आले आहेत. नागपूर शहर पोलिसांच्या सायबर विभागाने अशा टोळ्यांचा पर्दाफाश केला असून, ते नागरिकांच्या कष्टाच्या पैशांवर डल्ला मारत असल्याचे समोर आले आहे. तांत्रिक तपास आणि आर्थिक व्यवहारांची छाननी करून पोलीस या नेटवर्कपर्यंत पोहोचण्यात यश मिळवत आहेत.
सायबर गुन्हेगारीचे वाढते प्रमाण आणि धोके
- आर्थिक फसवणूक: ऑनलाइन ट्रेडिंग, नोकरीचे आमिष, लॉटरी आणि इतर प्रलोभने दाखवून नागरिकांची आर्थिक फसवणूक केली जात आहे. मागील १४ महिन्यांत तब्बल १५२ प्रकरणांमध्ये ७७.५७ कोटी रुपयांची फसवणूक झाल्याची धक्कादायक आकडेवारी समोर आली आहे.
- ऑनलाइन ट्रेडिंगमधील घोटाळे: केवळ आठ महिन्यांत ७५ गुन्ह्यांमध्ये २१ कोटी रुपयांची फसवणूक झाली असून, त्यापैकी सुमारे ९ कोटी २३ लाख रुपयांची फसवणूक केवळ ऑनलाइन ट्रेडिंगच्या माध्यमातून करण्यात आली आहे.
- बनावट खात्यांचा वापर: सायबर गुन्हेगारांना बनावट बँक खाती, एटीएम आणि सिमकार्ड्स उपलब्ध करून देणाऱ्या टोळ्यांचा पर्दाफाश करण्यात आला आहे. यातून तब्बल ९० कोटी २५ लाख रुपयांच्या संशयास्पद व्यवहारांची आर्थिक साखळी पोलिसांसमोर आव्हान म्हणून उभी आहे.
- विविध प्रांतांमध्ये पसरलेले नेटवर्क: काही रॅकेट्स विविध प्रांतांमध्ये पसरलेले असून, ते क्रिकेट बुकी, जुगार आणि टेरर फंडिंगसारख्या कामांसाठी बँक खाती उपलब्ध करून देतात. अशा रॅकेटमधील दोघांना नुकतेच अटक करण्यात आले आहे.
- सोशल मीडियाचा गैरवापर: आक्षेपार्ह सोशल मीडिया पोस्टमुळे ग्रामीण भागातही सायबर गुन्हेगारीचा शिरकाव होत आहे. यातून हिंसा भडकवण्याचे प्रकारही समोर आले आहेत.
सायबर गुन्हेगारीला आळा घालण्यासाठी नागपूर सायबर पोलीस सतर्क झाले आहेत. नागरिकांनीही आपली माहिती गोपनीय ठेवावी, अनोळखी लिंक्सवर क्लिक करू नये, अनोळखी कॉल्सना प्रतिसाद देऊ नये आणि कोणत्याही आमिषाला बळी पडू नये, असे आवाहन करण्यात आले आहे. वेळीच तक्रार नोंदवल्यास फसवणुकीचे पैसे परत मिळण्याची शक्यता असते. नागपूर शहर पोलिसांच्या सायबर क्राईम युनिटचा पत्ता पोलीस भवन, कलेक्टर कार्यालयाच्या मागे, सिव्हिल लाईन्स, नागपूर असा आहे. मदतीसाठी आपत्कालीन क्रमांक १12 आणि सायबर हेल्पलाइन क्रमांक 1930 उपलब्ध आहे.
नागरिकांची वाढती फसवणूक पाहता, सायबर सुरक्षा हा आता ऐच्छिक विषय राहिलेला नसून, तो आपल्या दैनंदिन जीवनाचा अत्यावश्यक भाग बनला आहे. म्हणूनच, नागरिकांनी जागरूक राहणे आणि आपल्या डिजिटल माहितीचे संरक्षण करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. या विषयावर अधिक माहितीसाठी आपण नागपूरची स्वच्छतेची नवी पहाट: भांडेवाडी प्रकल्प ते ‘झिरो टॉलरन्स’ धोरणापर्यंत, शहर बदलतंय! वाचू शकता.
