नागपूरची वाहतूक कोंडी सुटणार? AI-आधारित स्मार्ट वाहतूक प्रणालीचा वेगवान विस्तार
नागपूर शहराला भेडसावणाऱ्या वाढत्या वाहतूक कोंडीवर आता ‘इंटेलिजेंट इंटिग्रेटेड ट्रॅफिक मॅनेजमेंट सिस्टिम’ (IITMS) हा आधुनिक उपाय घेऊन येत आहे. शहरातील रस्ते वाहतूक अधिक सुरळीत आणि सुरक्षित करण्यासाठी प्रशासन युद्धपातळीवर या प्रगत प्रणालीच्या अंमलबजावणीला गती देत आहे.
नागपूरच्या रस्त्यांवर धावणाऱ्या वाहनांची संख्या दिवसेंदिवस वाढत असताना, वाहतूक व्यवस्थापन ही एक मोठी समस्या बनली आहे. विशेषतः वर्धा रोड, सीताबर्डी परिसर आणि मिहानकडे जाणाऱ्या मार्गांवर सकाळी आणि सायंकाळी वाहतूक कोंडी नित्याची झाली आहे. या पार्श्वभूमीवर, नागपूर शहर आता तंत्रज्ञानाच्या मदतीने या समस्येवर मात करण्यासाठी सज्ज होत आहे.
- **प्रकल्पाचा विस्तार:** शहराच्या जुन्या वाहतूक पायाभूत सुविधांना आधुनिक स्वरूप देण्यासाठी तंत्रज्ञानाचा वापर करत, महत्त्वाच्या 32 चौकांमध्ये ही प्रणाली कार्यान्वित झाली आहे, तर आणखी 80 हून अधिक ठिकाणी काम वेगाने सुरू आहे. एकूण 171 जंक्शन या प्रकल्पाच्या कक्षेत येणार आहेत.
- **AI-आधारित तंत्रज्ञान:** IITMS प्रणाली पारंपारिक सिग्नलऐवजी आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) आधारित सिग्नल वापरते. हे सिग्नल कॅमेरे आणि सेन्सर्सच्या मदतीने वाहनांची गर्दी रिअल-टाइममध्ये ओळखतात आणि त्यानुसार स्वयंचलितपणे सिग्नलचा कालावधी समायोजित करतात. यामुळे वाहतूक कोंडी कमी होण्यास मदत होणार आहे.
- **₹198 कोटींचा प्रकल्प:** राज्य सरकारने या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पासाठी ₹198 कोटी मंजूर केले आहेत, ज्याचा उद्देश नागपूरला प्रगत वाहतूक व्यवस्थापनामध्ये अग्रेसर शहरांमध्ये स्थान मिळवून देणे आहे.
- **रिअल-टाइम देखरेख आणि ई-चलान:** या प्रणालीमध्ये शहराच्या प्रमुख चौकांमध्ये उच्च रिझोल्यूशन कॅमेऱ्यांचे जाळे असेल, जे वाहतुकीवर सतत लक्ष ठेवेल. वाहतूक नियमांचे उल्लंघन झाल्यास, हे कॅमेरे स्वयंचलितपणे ई-चलान तयार करून थेट वाहनधारकांना पाठवतील.
- **विलंब आणि वेग:** सुरुवातीला या प्रकल्पाला काही तांत्रिक आणि प्रशासकीय अडचणींमुळे विलंब झाला असला, तरी आता जून 2026 नंतर कामाला वेग आला आहे. प्रशासनाने प्रकल्प लवकरात लवकर पूर्ण करण्याचे आश्वासन दिले आहे.
या आधुनिक वाहतूक प्रणालीमुळे नागपूरकरांचा प्रवास अधिक सुखकर आणि कमी वेळेत पूर्ण होईल अशी अपेक्षा आहे. नागपूरच्या नागरिकांनी या नवीन प्रणालीशी जुळवून घेऊन वाहतूक नियमांचे पालन केल्यास, ‘स्मार्ट नागपूर’चे स्वप्न लवकरच साकार होईल. अधिक माहितीसाठी, तुम्ही नागपूर इनसाइडरच्या होमपेजला भेट देऊ शकता.
