नागपूर: विकासाचे नवे पर्व सुरू! ‘नवीन नागपूर’ प्रकल्पामुळे शहर बनेल आंतरराष्ट्रीय दर्जाचे केंद्र

**नागपूर:** संत्र्यांची नगरी आणि महाराष्ट्राची उपराजधानी म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या नागपूर शहरात विकासाची नवी पहाट उगवली आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या नेतृत्वाखाली ‘नवीन नागपूर’ या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाला गती मिळाली असून, हे शहर आता आंतरराष्ट्रीय दर्जाचे व्यापार आणि वित्तीय केंद्र म्हणून विकसित होण्याच्या मार्गावर आहे. तब्बल १७१० एकर परिसरावर उभारण्यात येणाऱ्या या प्रकल्पासाठी शेतकऱ्यांना योग्य मोबदला दिला जात असून, एकूण १३० कोटी रुपयांची नुकसान भरपाई आणि पाचपट भरपाई देण्याची तरतूद करण्यात आली आहे. तसेच, या प्रकल्पासाठी HUDCO कडून ६,५०० कोटी रुपयांचे कर्ज हमीपत्र मिळाले आहे, ज्यामुळे स्टार्टअप्स, एमएसएमई (MSME) आणि आयटी कंपन्यांसाठी अत्याधुनिक सुविधा उपलब्ध होणार आहेत.

**प्रकल्पाची प्रमुख वैशिष्ट्ये:**

* **आंतरराष्ट्रीय व्यापार व वित्तीय केंद्र:** ‘नवीन नागपूर’ प्रकल्पामुळे नागपूर हे केवळ विदर्भाचेच नव्हे, तर संपूर्ण देशाचे एक महत्त्वाचे आर्थिक केंद्र बनेल.
* **रोजगार निर्मिती:** या प्रकल्पामुळे आयटी, वित्त आणि सेवा क्षेत्रात मोठ्या प्रमाणात रोजगाराच्या संधी निर्माण होतील. सुमारे ६९२ हेक्टर (१ हजार ७१० एकर) परिसरात उभारल्या जाणाऱ्या या प्रकल्पात १ लाख निवासी आणि ५ लाख कामकरी लोकांना सामावून घेण्याचा अंदाज आहे. सुरुवातीच्या पाच वर्षांत सरासरी प्रतिवर्षी २५,७२१ लोकांना रोजगार मिळण्याची अपेक्षा आहे.
* **अत्याधुनिक पायाभूत सुविधा:** ‘नवीन नागपूर’मध्ये स्टार्टअप्स, एमएसएमई (MSME), आयटी कंपन्या आणि व्यावसायिक कार्यालयांसाठी जागतिक दर्जाच्या पायाभूत सुविधा निर्माण केल्या जाणार आहेत. यामध्ये भूमिगत युटिलिटी टनेल प्रणाली, डिस्ट्रिक्ट कूलिंग, स्वयंचलित कचरा व्यवस्थापन, वीज, पाणी, वायू आणि टेलिकॉम यांसारख्या सर्व मूलभूत नागरी सुविधांचा समावेश असेल.
* **समृद्धी महामार्गाशी जोडणी:** हा प्रकल्प समृद्धी महामार्गालगत विकसित केला जात असून, आंतरराष्ट्रीय विमानतळापासून केवळ १५ मिनिटांच्या अंतरावर आहे. तसेच, लवकरच विस्तारीत होणाऱ्या मेट्रो मार्गाच्या लगतही हा प्रकल्प असणार आहे.
* **पर्यावरणास अनुकूल शहर:** ‘नवीन नागपूर’ हे खोदकामविरहित आणि भविष्यातील गरजांना अनुकूल असे शहर म्हणून विकसित केले जाईल.

**नवीन औद्योगिक वसाहती आणि रोजगाराच्या संधी:**

‘नवीन नागपूर’ प्रकल्पासोबतच, नागपूर जिल्ह्यात उद्योग क्षेत्राला चालना देण्यासाठी तीन नवीन एमआयडीसी (MIDC) उभारण्याची घोषणाही करण्यात आली आहे. ऑटोमोबाईल क्षेत्रातील एक मोठी कंपनी, महिंद्रा अँड महिंद्रा लिमिटेड, अतिरिक्त बुटीबोरी येथे सुमारे १५०० एकर जागेवर एक मोठा ग्रीनफिल्ड प्रकल्प सुरू करणार आहे. या प्रकल्पामुळे शेकडो युवकांना रोजगार मिळणार असून, कौशल्य विकास केंद्रांचीही उभारणी केली जाणार आहे.

**नागपूर मेट्रोचा विस्तार:**

नागपूर शहराच्या सर्वांगीण विकासासाठी मेट्रोचे विस्तारीकरणही वेगाने सुरू आहे. नागपूर मेट्रोच्या दुसऱ्या टप्प्याला मंजुरी मिळाली असून, हा विस्तार ‘नवीन नागपूर’पर्यंत पोहोचणार आहे. तसेच, केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी यांनी नागपूर मेट्रो फेज-3 लाही मंजुरी दिल्याचे वृत्त आहे, ज्या अंतर्गत कोराडी, बुटीबोरी, न्यू नागपूर आणि संपूर्ण इनर रिंगरोडवर मेट्रो सेवा सुरू होणार आहे.

**निष्कर्ष:**

‘नवीन नागपूर’ प्रकल्प आणि इतर औद्योगिक विकासाच्या पुढाकारामुळे नागपूर शहर आर्थिक विकासाच्या एका नव्या उंचीवर पोहोचण्यास सज्ज झाले आहे. रोजगाराच्या संधी, अत्याधुनिक पायाभूत सुविधा आणि सुनियोजित विकासामुळे हे शहर मध्यभारतातील एक प्रमुख व्यापार आणि तंत्रज्ञान केंद्र म्हणून उदयास येईल यात शंका नाही.